Letter writing in Marathi - पत्र लेखन मराठी मध्ये औपचारिक , अनौपचारिक

Letter writing in Marathi 

( पत्र लेखन मराठी मध्ये )



 पत्रलेखन


 पत्र हा लेखी संदेश आहे जो हस्तलिखित किंवा कागदावर छापला जाऊ शकतो.  हे सामान्यत: मेल किंवा लिफाफामध्ये पोस्टद्वारे प्राप्तकर्त्यास पाठविले जाते, जरी ही आवश्यकता नसली तरी.  पोस्टद्वारे हस्तांतरित केलेला असा कोणताही संदेश एक पत्र आहे, दोन पक्षांमधील एक लेखी संभाषण.

Types of Letter Writing

( Patra Lekhan in Marathi )


 प्रथम आपण समजून घेऊया की औपचारिक अक्षरे आणि अनौपचारिक अक्षरे दोन प्रकारचे पत्र आहेत.  परंतु त्याठिकाणी काही प्रकारची पत्रे त्यांची सामग्री, औपचारिकता, पत्रलेखनाचा उद्देश इत्यादींवर आधारित असतात. आपण काही प्रकारच्या अक्षरे पाहूया.

 औपचारिक पत्र (Formal Letter) :-

   
        ही अक्षरे विशिष्ट नमुना आणि औपचारिकता अनुसरण करतात.  त्यांना काटेकोरपणे व्यावसायिक निसर्गात ठेवले जाते आणि संबंधित समस्यांकडे थेट लक्ष दिले जाते.  कोणत्याही प्रकारचे व्यवसाय पत्र किंवा अधिका authorities्यांना दिलेली पत्रे या श्रेणीमध्ये येतात.

 अनौपचारिक पत्र ( Informal Letter ) :-

     
        ही वैयक्तिक अक्षरे आहेत.  त्यांना कोणताही सेट नमुना पाळण्याची किंवा कोणत्याही औपचारिकतेचे पालन करण्याची आवश्यकता नाही.  त्यांच्याकडे वैयक्तिक माहिती आहे किंवा लिखित संभाषण आहे.  अनौपचारिक पत्रे सामान्यत: मित्र, परिचित, नातेवाईक इत्यादींना लिहिली जातात.

Marathi letter writing च्या रचनेत पुढील पाच मुद्दे येतात


(1) Heading      -  शीर्षक
(2) Saluation    - अभिवादन
(3) Content       - गाभा
(4) Conclusion - समारोप
(5) Signature   -  सही

(1) Heading  -  शीर्षक


     अल्ल पत्राचे Heading लिहिणाऱ्या चा पत्ता व पत्र केव्हा लिहिले याचा निर्देश करते
    पत्राच्या उजव्या कोपर्‍यात वरच्या बाजूला हा पत्ता लिहितात व त्याखाली तारीख लिहीतात हे साधारणत: पुढे दिलेल्या दोन प्रकारात येते.

A) पहिल्या ओळीच्या बरोबर खाली दुसरी ओढ ललिता काही अंतर सोडून लिहावे साधारणतः तिरप्या रेषेत पत्ता दिसतो पत्ता संपला की पूर्णविराम द्यावा व त्याखाली तारीख लिहून पूर्णविराम द्यावा पत्त्याची प्रत्येक संपल्यावर स्वल्पविराम द्यावा.
उदाहरणार्थ,
Mr.Ram M. Kale ,
23, Dhole patil road ,
Mumbai .
Date : 5th February , 2020 .

(B) या प्रकारात आत्याची एकाखाली एक येथे व प्रत्येक उडी नंतर विरामचिन्ह वापरतात पत्ता संपल्यावर पूर्णविराम द्यावा नंतर तारीख लिहून पूर्णविराम द्यावा

Mr.Ram M. Kale ,
23, Dhole patil road ,
Mumbai .
Date : 5th February , 2020 .

Capital letter :-

1) विशेष नामाचे सुरुवात अक्षराने होते.
2) जय शब्द विशेष नामाचे भाग असतात त्यांची सुरुवात capital अक्षराने होते.
3) विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्र दाखविणाऱ्या या शब्दांची सुरुवात capital अक्षराने होते ; परंतु यात दिशांचा समावेश नाही उदा., Mid-West , He went to East
4) आठवड्याच्या किंवा महिन्याच्या दिवसाची सुरुवात capital अक्षराने  होते .

(2) Saluation  - अभिवादन


      ज्याला पत्र लिहा त्याचा स्वागतपर नम्रतावाचक उल्लेख असावा उदाहरणार्थ , my dear father, my dear mother , dear sir  वगैरे.

(3) Content - गाभा


   : हा पत्राचा मुख्य तसेच महत्त्वाचा भाग . ज्या संदर्भात पत्र लिहावयाचे त्याबाबतचे स्पष्टीकरण तसेच त्याबाबत आशय या भागात असतो . याची शैली तुम्ही कोणत्या प्रकारचे पत्र लिहिता यावर अवलंबून असते . उदाहरणार्थ , जवळच्या मित्राला , आई - वडिलांना लिहावयाचे पत्र तसेच व्यवसायाच्या संदर्भातील पत्र यातील प्रत्येक पत्राची शैली वेगवेगळी असते . साधारणत : पुढील पाच गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे .
( a ) Appearance : पत्र पाहताच त्यातील नीटनेटकेपणा लक्षात येणे आवश्यक आहे . शिवाय पत्ररचनेला सुसंगत असे पत्र असणे आवश्यक आहे . व्याकरणाच्या चुका नसाव्यात .

( b ) Thought : पत्रलेखकाने आपले विचार पत्रवाचकापर्यंत पोहोचविणे हा पत्राचा मूलभूत हेतू असतो . तो हेतू साध्य झाला वा नाही , आवश्यक प्रश्नांची उत्तरे मिळाली की नाही तसेच आशय सुसंगतपणे मांडला की नाही हे पाहणे आवश्यक आहे .

( c ) Attitude : पत्रवाचकाला आवश्यक ती सर्व माहिती पुरविली गेली की नाही , त्याच्या मनात सदिच्छा निर्माण झाली की नाही तसेच पत्राची भाषा त्याला समजली की नाही या गोष्टींचा समावेश या गुणात होतो .

( d ) Style : पत्र स्पष्ट , संक्षिप्त व वाचनीय असावे . निरर्थक , कठीण शब्द टाळावेत . वाक्ये छोटी व शक्यतो प्रत्यक्ष कथनातील असावीत .

( e ) Tone : पत्र मित्रत्वाचे , सौजन्ययुक्त असावे . त्यात कोणत्याही प्रकारची अतिशयोक्ती नसावी . तुमच्या लिखाणात प्रामाणिकपणा असावा .

(4) Conclusion - समारोप

 
      पत्राकरिता सौजन्यपूर्ण समारोप असावा . म्हणून नम्र दिवाकरिता काही प्रकार ठरलेले आहेत . नातेवाइकांना वा मित्राला पत्र लिहावयाचे असल्यास Yours affectionately , your affectionate or loving son / daughter / brother / sister / nephew , niece , yours very sincerely at gecił PARTY करावा किंवा पुढील प्रकार वापरावा .

(5) Signature ( सही ) :

     अभिवादनाच्या खाली सही करावी .
 पत्राच्या बाबतीत व्याकरणाच्या पुढील गोष्टी लक्षात घ्या . संख्या :
 ( a ) वाक्याची सुरुवात संख्येने होत असेल तर स्पेलिंग लिहावे .
 ( b ) एक ते दहापर्यंतच्या संख्यांचे स्पेलिंग लिहावे . त्यापुढील संख्येचे आकडे लिहावेत .
 ( c ) किती वाजले हे दाखवायचे असल्यास o' clock पूर्वी आकड्याचे स्पेलिंग लिहावे . a.m. किंवा p.m. पूर्वी आकडा लिहावा .
( d ) पैशाची संख्या दाखवावयाची असल्यास सुरुवातीला P , लिहावे व रुपयाच्या आकड्यानंतर दशांशचिन्ह वापरून पैसे लिहावे . शेवटी p लिहू नये . उदाहरणार्थ , Rs . 30.05 ( & not Rs . 30.05 P ) .

व्याकरणाच्या साधारणत पुढील चुका टाळाव्यात .


 साधा - भूतकाळ व पूर्ण वर्तमानकाळ :


( १ ) ज्या वेळी भूतकाळात घडलेल्या घटनेचा वर्तमानातील विषयाशी संबंध असतो ल्या वेळी पूर्ण वर्तमानकाळ वापरावा . उदाहरणार्थ , I have received yourrletter and wish to inform you that

( २ ) ज्या वेळी क्रियेचा काळ निश्चित दाखविलेला असतो त्या वेळी पूर्ण वर्तमानकाळ वापरू नये . उदाहरणार्थ , We sent the goods yesterday .

 ( ३ ) ज्या वेळी क्रियेचा काळ अनिश्चित असतो त्या वेळी पूर्ण वर्तमानकाळ वापरावा . before , already , yet , just , several times , repeatedly क्रियाविशेषणे असताना पूर्ण वर्तमानकाळ वापरावा .

वर्तमानकाळ आणि भविष्यकाळ


( 1 ) क्रियाविशेषण संदर्भानुसार , विशेषण , शब्दयोगी अव्यय , उभयान्वयी अव्यय वा दुसऱ्या विशेषणापूर्वी येते . उदाहरणार्थ , The sugar is remarkably good . This silk is greatly in fashion .

( 2 ) क्रियाविशेषण बहुधा अकर्मक क्रियापदानंतर येते ; परंतु समयदर्शक क्रियाविशेषण याला अपवाद आहे .

( 3 ) क्रियाविशेषण सकर्मक क्रियापद व कर्म यांच्यामध्ये येत नाही ; परंतु कापूर्वी , क्रियापदापूर्वी वा कर्मानंतर येते

 ( 4 ) बऱ्याच वेळेला क्रियाविशेषण मुख्य व साहाय्यकारी क्रियापदामध्ये येते .


   पत्र लेखनाचे उदाहरण
 ( Letter writing in Marathi example)

__________________________________

शाळेत रजेसाठी विनंती पत्र

 तुम्ही चार दिवस शाळेत अनुपस्थित राहणार आहात , त्या साठी मुख्याध्यापकांना पत्र

                              ।। श्री ।। 


 कुमारी राणी पाटील 
 गांधी चौक बुलडाणा
दि . 11 जानेवारी 2020

प्रति , माननीय मुख्याध्यापक ,
 आदर्श विद्यालय ,बुलडाणा

गुरुवर्य ,
सा.न.वि.वि.

          मी आपल्या शाळेत 10 वी अ वर्गात शिकत आहे . दि . 18 जानेवारी 2020 रोजी माझ्या मोठ्या भावाचे लग्न आहे . लग्न सांगली येथे आहे . या लग्नासाठी आम्ही घरांतील सर्वजण जाणार आहोत . म्हणून मी 16 जानेवारी ते 22 जानेवारी पर्यत शाळेत उपस्थित राहू शकणार नाही . या रजा काळातील बुडालेला माझा अभ्यास मी माझ्या मैत्रिणींच्या साहाय्याने पूर्ण करीन . मी अभ्यासात मागे पडणार नाही अशी मी खात्री देते .
या कृपया मला रजा द्यावी , ही नम्र विनंती
तसदीबद्दल क्षमा असावी .

आपला नम्र 
राणी पाटील 
( इ .10 वी तुकडी अ )
__________________________________


More Patra Lekhan Marathi example you can try this for Practice 


1) तुमच्या एखाद्या मित्राशी तुम्ही गैरवर्तन केला आहे अशी कल्पना करा.  आपल्याला आपली चूक आता कळली आहे.  त्याला माफीनामा पत्र लिहा.

2) कल्पना करा की परीक्षेची तयारी करताना आपल्या मित्राने आपल्याला मदत केली आहे.  आपल्याला वाटते की आपण त्याला चुकवता.  त्यांच्या मौल्यवान मार्गदर्शनाबद्दल आभार मानणारे पत्र लिहा.

3) आपण २०२० चे भारताचे स्वप्न पहा. पुढील मुद्द्यांच्या मदतीने आपल्या मित्राला एक पत्र लिहा: दारिद्र्य, प्रदूषण, निरक्षरता, जंगलतोड, लोकसंख्या, उर्जा संकट इत्यादी समस्या.

4) पुढील मुद्द्यांच्या सहाय्याने आपल्या मित्राला एक पत्र लिहा: तुमच्या शाळेने दीपावलीच्या सुट्ट्यांमध्ये सहलीचे आयोजन केले होते - प्रवासाला तुम्ही भेट दिलेल्या ठिकाणांचे वर्णन करा. आपले स्वतःचे मुद्दे जोडा.

5) आपणास नवीन टेलिफोन कनेक्शन हवे आहे.  आपल्या क्षेत्राच्या अधिकार्‍यांना पत्र लिहा.  आपण खालील मुद्द्यांचा वापर करू शकता:

  •   टेलिफोन कनेक्शनची आवश्यकता.
  • समर्थन दस्तऐवजांच्या झेरॉक्स प्रती
  • ठेवींच्या रकमेचा डिमांड ड्राफ्ट. 
  • आपले स्वतःचे मुद्दे जोडा.

Post a Comment

0 Comments